Geçen hafta sonunda Rusya ile Ukrayna arasında hidrografi savaşı başladı. Bu savaş, Moskova ile Kiev arasında ciddi bir siyasi krize yol açabilir. Ukrayna Ulaştırma Bakanlığının
Yalta şehrindeki temsilcileri, Rus Karadeniz Donanması'na ait bir deniz fenerini cuma günü işgal ettiler. İşgal edilen fenerin iade edilmesi konusunda Rusya Karadeniz Donanması omutanı Amiral Aleksandr Tatarinov ile Yalta Liman Müdürü arasındaki görüşmeler hiçbir sonuç vermedi. Rus Karadeniz Donanması Komutanlığı diğer tesislerdeki koruma tedbirlerini
artırdı.
Rusya Deniz Kuvvetleri Komutanı Vladimir Masorin 'Modern deniz feneri tesisi işgal edildi. Karadeniz Donanması'nın seyrüseferinin ve genelde Karadeniz'de seyrüsefer hizmetlerinin güvenliğini sağlayan tesisin çalışmasına kaba bir şekilde müdahale edildi. Ukrayna'nın bu hareketi provokasyon olarak nitelendirilebilir. Ukrayna ilk kez devletlerarası anlaşmaları tek taraflı olarak yeniden gözden geçirme çabasında bulundu' dedi.
Rus Karadeniz Donanması kontrolündeki hidrografi ekipmanlarının kime ait olduğu sorunu, Viktor Yuşçenko'nun Ukrayna Cumhurbaşkanlığı görevine gelmesinden sonra ortaya çıktı. Yuşçenko, 1997'de iki ülke arasında imzalanan ve Rus Karadeniz Donanması'nın statüsünü belirleyen anlaşmaların yeniden gözden geçirilmesini ve Rus tarafının yasa dışı olarak kullandığını iddia ettiği hidrografi ekipmanlarının iadesini istedi.
Kiev'in resmi tutumunu dile getiren Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Vasili Filipçuk 'Rus Karadeniz Donanması'nın Kırım'daki deniz fenerleriyle ilgili hareketleri, egemen bir devletin faaliyetlerine neredeyse müdahale niteliğindedir. Rus Karadeniz Donanması'na bağlı askeri birlikler asla Karadeniz'de seyrüsefer güvenliğini sağlamaya yetkili değillerdir' dedi. Sözcü Filipçuk'a göre, Sarıç Burnu ve Yalta'daki deniz fenerleri Ukrayna'ya aittir ve Rusya tarafından işletilemez.
Rusya eski Deniz Kuvvetleri Komutanı Vladimir Kuroyedov ise, 'Uluslararası mevzuatlar gereğince, seyrüsefer hangi ülkenin sularında yapılıyorsa o devlet hidrografiden sorumludur. Fakat bu tesislerin devri, ikili anlaşmalar çerçevesinde yapılmalı. Oysa şimdilik bu konuda herhangi bir anlaşma yok.' dedi.
Rusya Deniz Kuvvetleri Komutan Yardımcısı İgor Digalo da, 'Hidrografi ekipmanlarının devredilmesiyle ilgili son görüşmeler 2003'te yapıldı. Ondan sonra taraflar hiçbir şeyi görüşmediler' dedi.
Rusya Deniz Kuvvetleri Komutanı Vladimir Masorin, İzvestia muhabirine, 'Ukrayna'ya devredilen bazı hidrografi ekipmanları, bu devirden sonra çalıştırılamadı. Deniz fenerlerinin bakımı çok pahalıdır. Örneğin, Hazar Denizi'ndeki fenerler paylaşıldıktan sonra yalnızca Rusya tarafındaki fenerler çalışıyor. Azerbaycan, Türkmenistan ve Kazakistan'a devredilenler ise çalışmıyor' dedi.
Yalta'daki deniz fenerinin işgali, Ukrayna ve Rusya devlet başkanlarının Astana'da yaptıkları görüşmede 'İki ülke arasında hiçbir sorun kalmadı' açıklamalarından sonra gerçekleşti. Rusya-Ukrayna doğalgaz savaşı, Kiev'in Moskova'yla uzlaşması neticesinde çözülmüştü. Şimdiyse Kiev'de bazı çevreler sık sık, Rus Karadeniz Donanması sorununu 2017'den önce (imzalanan anlaşma gereğince Rus Karadeniz Donanması bu tarihe kadar Sivastopol'da kalabilir) çözmek gerektiğinden söz ediyor. Bu konu, Ukrayna'da iç siyasi ortamın gerilmesiyle de bağlantılı. Doğalgaz savaşı gibi hidrografi savaşı da, parlamento seçimleri öncesinde çeşitli siyasi partiler tarafından propaganda aracı olarak kullanılabilir.
Rus tarafının iddiasına göre, seyrüseferi sağlamada kullanılan deniz fenerleri, şamandıralar vs. Rus Karadeniz Donanması'nın Kırım'da geçici olarak üslenmesine ilişkin anlaşmada yer almıyor. Anlaşma imzalanırken bunlar unutulmuş. Vaktiyle Rusya, bu tür 40'tan fazla tesisi Ukrayna'ya devretmişti. Fakat bu uygulama devam etmedi, çünkü devir işlemleri için bir mekanizma oluşturulmamıştı. 1997'de Rusya, hidrografi tesisleriyle ilgili ayrı bir anlaşmayı paraf etmiş, fakat o zaman Ukrayna Dışişleri Bakanlığı, bütün tesislere sahip çıkmak istediğinden bu belgeyi imzalamamıştı.