Gürcistan’ın dünya gündeminde zaman zaman yer alan iki önemli vadisi var: Pankisi ve Kodori vadileri... Gürcistan-Çeçenistan sınırındaki Pankisi, geçmiş yıllarda Çeçen ihtilafı dolayısıyla zaman zaman gündeme geliyor. Vadi Gürcistan ile Rusya arasında çeşitli tartışma ve problemlere yol açıyordu; ama dediğimiz gibi son birkaç yıldır Pankisi gündemde değil...

Diğer yandan Kodori Vadisi bugünlerde gündemde. Bu vadi Gürcistan-Abhazya sınırında bulunuyor. Stratejik bakımdan çok önemli ve değerli bu vadi. 1993 yılında Gürcistan’dan ayrılıp bağımsızlığını ilan eden; ama bugüne kadar hiçbir ülkenin tanımadığı Abhazya’yı ikiye bölen ve ülkeyi Karadeniz’e açan tek uygun kapı. Vadi aynı zamanda başkent Suhumi’nin de kapısı. Dolayısıyla bu kapı kapalı kaldığı müddetçe Gürcü kuvvetlerin Abhazya’ya yeniden girmeleri hemen hemen imkansız. Bugün Kodori Vadisi’nin bir ucu Abhaz kuvvetlerin, diğer ucu ise Gürcü kuvvetlerin elinde bulunuyor.

Bazı özelliklerini kısaca anlattığımız Kodori Vadisi bu hafta Gürcü özel kuvvetlerinin yaptığı bir operasyona sahne oldu. Medyada pek yer almayan bu operasyonun hedefi vadide yıllardır faaliyette olan Monadire (Avcı) adlı milis kuvvetinin silahsızlandırılıp etkisiz hale getirilmesi ve liderinin Gürcü kuvvetlerce yakalanmasıydı.

Bu milis kuvveti yaklaşık 350 kişiden meydana geliyor. Kuvvetin lideri ve komutanı Emzar Kivitsiani. Gürcistan eski Devlet Başkanı Eduard Şevardnadze tarafından Kodori’ye hükümet temsilcisi olarak yıllarca önce atanan Kivitsiani, yıllar içinde Kodori’de kendi başına buyruk, merkezî hükümeti dikkate almayan bir tür paralel yönetim kurmuş ve yönetimi emrindeki silahlı milislerle bölgeye hakim kılmıştı.

Kodori’nin Kivitsiani’nin bu haftaya kadar hakim olduğu kısmı malum, Svan denen etnik grubun yaşadığı kontrolü son derece zor bir bölge. Svanlar da Gürcülerin bir alt kolu. Kivitsiani’nin milisleri de 1992-93 Gürcü-Abhaz Savaşı’nın artıkları. Abhazların hiç sevmediği Kivitsiani son operasyon sırasında Gürcü kuvvetlerden kaçmayı başarmış bulunuyor. Gürcü hükümeti Kivitsiani’nin yakalanması için yardımcı olacaklara 100 bin Lari (55 bin dolar civarında) mükafat vaat etmiş bulunuyor. Bundan da Gürcü hükümetinin Kivitsiani’ye ne kadar önem verdiği kendiliğinden anlaşılıyor.

Kivitsiani bugün nerede bilinmiyor; ama Abhaz tarafında olmadığı hemen hemen kesin; zira Abhazlar da Kivitsiani’yi 1992-1993 Savaşı’nda savaş suçları işlediği gerekçesiyle çoktandır ele geçirmeye gayret ediyorlar. Bu bakımdan hem Gürcistan’da, hem de Abhazya’da arandığı için Kivitsiani’nin başka bir yere kaçmış olabileceğine ya da Kodori’nin ormanlık alanlarında saklandığına hükmedebiliriz.

Kivitsiani’nin Gürcü hükümetini bu kadar kızdırmasının esas sebebi merkezî hükümete kafa tutması, hatta Savunma Bakanı Okruaşvili ve İçişleri Bakanı Merabişvili’nin istifa etmelerini istemesi şüphesiz. Kısacası, 2004 yılına kadar Gürcü hükümetinin işine gelen, Saakaşvili’nin bu yıl dağıtılması için karar çıkarttığı Kivitsiani bugün artık merkezî hükümet için bir fayda değil bir zarara dönüşmüş durumda ve işte bu yüzden tasfiyesi için operasyon yapılıyor.

Kivitsiani’nin tasfiyesi her ne kadar Gürcistan’ın bir iç problemi olsa da Gürcü kuvvetlerinin Kodori’deki bu son operasyonu Abhazya’yı da rahatsız etmiş bulunuyor. Üstelik Saakaşvili’nin Kodori’ye sürgündeki Abhaz hükümetini yerleştireceği yolundaki beyanları da Abhaz yönetimini daha da rahatsız ederken bölgede yeni bir gerginlik kaynağını ortaya çıkarmış oluyor.

Lübnan’daki kriz bugün gündemimize hakim olurken bize çok yakın olan Kodori’de de başka bir krizin işaretleri yavaş yavaş ortaya çıkıyor kısacası.